دستگاه تنفس آتش نشانی خودکفا (SCBA) یکی از مهمترین تجهیزات ایمنی در عملیات آتشنشانی است که با ارائه هوای قابل تنفس در محیطهای خطرناک و پر از آلودگی هوایی، نقش بسزایی در حفظ جان آتشنشانان و سایر افراد در معرض خطر دارد. این دستگاهها به گونهای طراحی شدهاند که در شرایط اضطراری، حتی در شرایط بحرانی، عملکرد مطلوب و قابل اعتمادی ارائه دهند. در این مقاله، جنبههای فنی، طراحی، عملکرد پنوماتیک، مواد سازنده و استانداردهای ایمنی دستگاههای SCBA شرکت دراگر بررسی شده و کاربردهای آن در عملیات آتشنشانی به تفصیل تشریح میگردد.
شرکت دراگر در سال ۱۸۸۹ در شهر لوئبه، آلمان توسط یوهان هاینریش دراگر و کارل آدولف گرلینگ تأسیس شد. آغاز فعالیت این شرکت با اختراع ولوکای (lubeca valve) به منظور بهبود سیستمهای خروجی آبجو رقم خورد که بعدها زمینهساز ورود این شرکت به حوزه فناوریهای تنفسی و ایمنی شد.
در طول تاریخ، دراگر نقش بسزایی در نوآوریهای مرتبط با سیستمهای تنفسی داشته و به ویژه در تولید وسایل تنفسی برای عملیات نجات در معادن و حوادث اضطراری پیشگام بوده است. از ابداع سیستمهای تنفسی بسته تا توسعه اولین دستگاه تهویه اضطراری (Pulmotor) که در زمان سقوط در معرض کمبود اکسیژن به بیماران کمک میکرد، این شرکت همواره به دنبال ارائه فناوریهایی بوده که جان انسانها را در شرایط بحرانی نجات
مشخصات فنی دستگاههای SCBA
شرکت دراگر چندین مدل SCBA را عرضه میکند که دو مورد از آنها عبارتند از:
الف. دستگاه PSS 7000 SCBA:
- طراحی ارگونومیک ویژه به منظور کاهش فشار وارد بر بدن آتشنشان
- داشتن کمربند پشتی حمایتی که مرکز ثقل را پایین نگه میدارد.
- نصب سیستم نظارتی Sentinel 7000 برای ارائهی دادههای بلادرنگ از جمله فشار هوا، زمان باقیمانده و اعلانهای اضطراری.
- دارای صفحه نمایش (HUD) مجهز به چراغهای LED قرمز، نارنجی و سبز که اطلاعات مربوط به فشار سیلندر را به صورت محیطی ارائه میدهد.
- استفاده از باتریهای پنجتایی که با دوام یکساله و داشتن باتری پشتیبان، اطمینان از عملکرد مداوم دستگاه را تضمین میکند.
- ضمانت ۱۵ ساله برای اجزای اصلی دستگاه شامل کاهشدهنده فشار، پنوماتیکها، قاب پشتی، الکترونیک و سایر اجزا (به جز قطعات مصرفی مانند O-رینگها و قسمتهای ماسک) است.
ب. دستگاه PSS 5000 SCBA:
- انتخاب اقتصادیتر با ارائه گزینههای متنوع برای پیکربندی تسمه و همخوانی با ماسک FPS 7000 و ولوهای پاسخدهنده تنفسی (LDV)
- مواد ساخته شده با همان فناوری مقاوم در برابر آتش و لاستیکی که موجب تسهیل در تمیزکاری و نگهداری دستگاه میشود.
- طراحی یکساله که برای اکثر کاربران مناسب است، اگرچه فاقد سیستم نظارتی پیشرفته Sentinel 7000 میباشد.
مشخصات سیلندرهای هوا
سیلندرهای هوا شرکت دراگر دارای طراحی پیشرفتهای به شرح زیر میباشند:
- پوشانده شده با لایهای از آلومینیوم یکپارچه
- تقویت شده با الیاف کربنی که در ماتریس اپوکسی پیچیده شدهاند
- ارائه گزینههای ۳۰، ۴۵ و ۶۰ دقیقه تنفس با فشارهای مختلف (۲٬۲۱۶ psi برای فشار پایین و ۴٬۵۰۰ psi برای فشار بالا)
- امکان شخصیسازی رنگ و درج لوگوی سازمانی برای شناسایی آسان در محل کار
ولوهای پاسخدهنده تنفسی (LDV)
ولوهای LDV شرکت دراگر با دقت بالایی عمل میکنند و دارای دو دکمه برای اتصال ۳۶۰ درجه به ماسک هستند. این طراحی غیرایندکسینگ امکان اتصال آسان در هر زوایی را فراهم میکند و عملکرد دقیق جریان ورودی هوا را تضمین میکند.
طراحی و ارگونومی
یکی از اصلیترین اهداف طراحی دستگاههای SCBA دراگر، ارائه راحتی حداکثری برای آتشنشانان در حین انجام عملیات است.
طراحی ارگونومیک برای کاهش استرس
طراحی دستگاه PSS 7000 که با تنظیم ارتفاع و استفاده از کمربند پشتی انعطافپذیر همراه است، باعث میشود که مرکز ثقل دستگاه پایین تر بیاید و استرس وارده بر شانهها و کمر آتشنشان در حین حرکت، پیچش و رسیدگی کاهش یابد.
ماسک کامل صورت FPS 7000
ماسکهای کامل صورت FPS 7000 با طراحی منحصر به فرد و دید پانورامیک ۱۸۰ درجه، حداکثر دید و ایمنی را فراهم میکنند. این ماسکها به گونهای طراحی شدهاند که جریان هوای یکنواخت در سراسر ماسک، از ایجاد کند شدن و کدر شدن (fogging) جلوگیری میکند. همچنین، این ماسکها در سه اندازه مختلف همراه با سه اندازهی داخلی (در مجموع ۹ ترکیب) عرضه میشوند که امکان پوشش مناسب برای انواع شکلهای صورت را فراهم میآورد.
سیستم اتصال سریع (Quick Connect)
برای ارائهی عملکرد بهینه در شرایط اضطراری، آپشن اتصال سریع (Quick Connect) در برخی از مدلهای SCBA ارائه شده است. این سیستم به آتشنشانان اجازه میدهد تا در عرض چند ثانیه سیلندر هوا را تغییر داده و زمان توقف دستگاه را به حداقل برسانند. این ویژگی به ویژه در شرایط بحرانی و هنگام نیاز فوری به بازنشستگی از تجهیزات، اهمیت فراوانی دارد.
مواد سازنده و ساختار
شرکت دراگر از مواد مقاوم در برابر آتش و مواد لاستیکی استفاده میکند که نه تنها عملکرد بهتری در برابر آتش دارند، بلکه تمیزکاری و نگهداری تجهیزات را نیز سادهتر میسازند.
استفاده از مواد مقاوم در برابر آتش و شیمیایی
به عنوان مثال، بخشهای مختلف دستگاه SCBA از جمله تسمهها، قاب پشتی و جعبههای باتری با موادی ساخته شدهاند که هم در برابر حرارت بالا و هم در برابر تماس با مواد شیمیایی مقاوم هستند.
ساختار و قابلیت جداسازی آسان
یکی از ویژگیهای برجسته در طراحی SCBA، قابلیت جداسازی و مونتاژ بدون نیاز به ابزار است. این ویژگی امکان تمیزکاری دقیق و سریع دستگاه را در محل فراهم میآورد. طبق اطلاعات موجود، کل دستگاه در کمتر از ۶۰ ثانیه قابل جداسازی و مونتاژ مجدد است که این امر بخصوص در زمان نگهداری و ضدعفونی تجهیزات در ایستگاههای آتشنشانی بسیار مهم است.
باتری و پوششهای حفاظتی
بخش باتری دستگاه SCBA در یک محفظه ضدآب قرار دارد که از پنج باتری AA تشکیل شده و ظرفیت تامین انرژی برای یک سال (با مصرف یک ساعت در روز) را دارد. علاوه بر این، وجود یک باتری پشتیبان در زیر محفظه اصلی، اطمینان از ادامهی عملکرد صفحه نمایش (HUD) حتی در صورت بروز اشکال در باتری اصلی را تأمین میکند.
ویژگیهای ایمنی و استانداردها
دستگاههای SCBA شرکت دراگر مطابق با استانداردهای NFPA 1981 و 1982 (نسخه ۲۰۱۹) طراحی و به روز رسانی شدهاند. این استانداردها اطمینان حاصل میکنند که دستگاه موجود در شرایط بحرانی و در مواجهه با محیطهای پرخطر، عملکردی ایمن و کارآمد داشته باشد.
سیستم هشدار و اعلام خطر PASS
سیستم اعلام خطر شخصی (PASS) به آتشنشانان امکان میدهد تا در صورت عدم حرکت یا بروز شرایط خطرناک، با فعال شدن اعلام خطر از وضعیت اضطراری آگاه شوند. وقتی سیستم PASS فعال میشود، چراغها و صدای آژیر از جمله اطلاعات هشدار دهنده ارائه میشوند که موجب آگاهی سریع از وضعیت خطر میشود.
صفحه نمایش HUD
صفحه نمایش بالای صورت (HUD) در ماسک FPS 7000 ارائهدهندهی اطلاعات مهم از جمله فشار هوا در سیلندر است. این صفحه نمایش با استفاده از چراغهای LED قرمز، نارنجی و سبز، به صورت محیطی در اطراف دید آتشنشان عمل میکند و شرایط تنفسی را به او اعلام میکند. تنظیم خودکار روشنایی این LEDها با توجه به نور محیط، از خاموشی بیش از حد یا نور اضافی جلوگیری کرده و به حفظ تمرکز در حین عملیات کمک میکند.
ولوهای LDV پیشرفته
ولوهای پاسخدهنده تنفسی (LDV) که در این دستگاهها به کار میروند، از دکمههای مستقل در دو طرف ماسک بهره میبرند. استفاده از این دکمهها امکان اتصال ۳۶۰ درجه بدون نیاز به جهتیابی دقیق را فراهم میآورد. این طراحی باعث میشود جریان هوای لازم با دقت بالا تنظیم شده و عملکرد دقیق ولوها تضمین شود.
کاربردهای اصلی در عملیات آتشنشانی
به دلیل ویژگیهای برجسته فنی، دستگاههای SCBA در شرایط اضطراری و عملیات آتشنشانی کاربرد فراوانی دارند. این دستگاهها برای جبران عدم دسترسی به هوای سالم در محیطهای حریق و مناطق آلوده به گازهای سمی طراحی شدهاند. آتشنشانان میتوانند در مواقع بحرانی با استفاده از این تجهیزات، هوای لازم برای تنفس را به صورت مستقل تأمین کنند و از ورود آلودگیهای خطرناک به دستگاه تنفسی جلوگیری نمایند.
بهبود کارایی و کاهش خستگی
ارگونومی بهینه و طراحی مدرن دستگاههای PSS 7000 و PSS 5000 به کاهش خستگی آتشنشانان کمک شایانی میکند. کمربند پشتی حمایتی و تنظیم ارتفاع کاربری، امکان حرکت راحتتر و کاهش بار فیزیکی را فراهم میکنند. این ویژگی بهویژه در عملیات طولانی مدت که نیاز به فعالیت مداوم دارند، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
سیستمهای اضطراری و گزینههای تکمیلی
دستگاههای SCBA علاوه بر کاربرد اصلی خود در ارائه هوای تنفس، با گزینههای تکمیلی مانند سیستمهای ارتباطی (مانند FPS-COM 7000) و سیستمهای اضطراری مانند RIT LifeGuard II، امکان هماهنگی بهتر و واکنش سریع در شرایط اضطراری را فراهم میکنند. این سیستمها به آتشنشانان اجازه میدهند در موقعیتهای بحرانی با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و هماهنگی لازم برای نجات افراد و کنترل حریق را انجام دهند.
کاربرد در شرایط محیطی متغیر
سیستمهای پنوماتیک پیشرفته در دستگاههای SCBA امکان عملکرد در دماها و شرایط محیطی مختلف را فراهم میکنند. این موجب میشود که حتی در ارتفاعات بالا، دماهای بسیار بالا یا پایین و در شرایط رطوبتی، دستگاه همچنان عملکرد مطلوب خود را حفظ کند. این ویژگی از اهمیت ویژهای در شرایط عملیات در محیطهای خطرناک برخوردار است.
- طراحی ارگونومیک:
- تنظیم ارتفاع و کمربند پشتی حمایتی
- کاهش فشار و خستگی فیزیکی
- سیستمهای نظارتی پیشرفته:
- استفاده از Sentinel 7000 برای دادههای بلادرنگ
- صفحه نمایش HUD با LEDهای محیطی
- مواد و ساختار:
- استفاده از مواد مقاوم در برابر آتش و شیمیایی
- قابلیت جداسازی سریع برای تمیزی و نگهداری
- استانداردهای بینالمللی:
- مطابقت دستگاهها با استانداردهای NFPA
- سیستمهای هشداردهنده PASS
- کاربردهای عملی در شرایط اضطراری:
- مناسب برای عملیات در محیطهای پرخطر با شرایط متغیر
جریان عملکرد دستگاه SCBA
- شروع عملیات SCBA
- شارژ باتری و آمادهسازی سیلندر
- پوشیدن دستگاه توسط آتشنشان
- تنظیم دقیق کمربند و ماسک برای ارگونومی بهینه
- فعالسازی سیستم نظارتی Sentinel 7000
- نمایش بلادرنگ وضعیت فشار و زمان باقیمانده
- اعلان PASS در صورت بروز وضعیت اضطراری
- تغییر سریع سیلندر با استفاده از Quick Connect
- پایان عملیات و جداسازی آسان برای تمیزکاری
بالا نشاندهندهی روند کلی عملکرد یک دستگاه SCBA در شرایط عملیاتی میباشد.
در نهایت، دستگاه تنفس آتشنشانی Dräger ترکیبی از ایمنی، دوام، ارگونومی و عملکرد حرفهای است و یک سرمایهگذاری مستقیم روی سلامت و جان نیروهای عملیاتی محسوب میشود. انتخاب این دستگاه به معنای اطمینان از توانایی مأموریتهای موفق، کاهش خطرات ناشی از استنشاق دود و گازهای سمی و افزایش تمرکز و بهرهوری تیمها است.
اگر قصد خرید دستگاه تنفس آتشنشانی Dräger اصل با ضمانت کیفیت و پشتیبانی حرفهای را دارید، هماکنون میتوانید از طریق لیان کالا صنعت اقدام کنید. با خرید از ما، از گارانتی اصالت محصول، مشاوره تخصصی برای انتخاب مدل مناسب و خدمات پس از فروش بهرهمند میشوید. کارشناسان ما آمادهاند تا شما را در تجهیز سازمانهای آتشنشانی، صنایع پرخطر و تیمهای عملیاتی همراهی کنند.
همین امروز با ما تماس بگیرید و موجودی، قیمت و شرایط سفارش دستگاه تنفس Dräger را بررسی کنید تا تجهیزات ایمنی خود را به بالاترین استانداردهای بینالمللی مجهز نمایید.

تجهیزات ایمنی
تجهیزات امداد و نجات
لوازم کار در ارتفاع
ابزارآلات صنعتی
لوازم آتش نشانی
چراغ
لباس کار
تابلوها و لوازم ترافیکی
گوشی صداگیر
خلیل ملایی –
این دستگاههای Dräger واقعا از بهترینهای بازارن! تنفس راحت، کیفیت ساخت عالی و طراحی حرفهایشون باعث میشه آتشنشان بتونه با خیال راحت توی گرما و دود کار کنه. PSS 7000 که حرف نداره، انگار پشتت یه کمکدست حرفهایه، و PSS 5000 هم گزینهی خیلی خوب و اقتصادیتریه ولی هنوز قدرت و ایمنی بالایی داره. اگر فقط یه بار توی تمرین یا عملیات ازشون استفاده کنی، میفهمی چرا آتشنشونا این برند رو انتخاب میکنن!